इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना (IGNOAPS) || Indira Gandhi National Old Age Pension Scheme 2024

इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना (IGNOAPS) ही केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रमाँ अंतर्गत (NSAP) राबविल्या जाणाऱ्या पाच उप योजनांपैकी एक आहे. IGNOAPS अंतर्गत, 60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वय असलेले स्त्री / पुरुष अथवा दारिद्र्यरेषेखालील नोंद असलेला व्यक्ती या योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी अर्ज करण्यास पात्र असतात. या योजनेअंतर्गत ₹ 200 ची मासिक पेन्शन 79 वर्षांपर्यंत पात्र लाभार्थ्यास मिळते आणि त्यानंतर रक्कमेत वाढ होऊन सदरची रक्कम ₹ ५०० हि पात्र लाभार्थ्यास प्रतिमाह मिळते.
नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम (NSAP) हा वय – वर्षे ६० व त्यावरील निराधार व्यक्तींना आर्थिक साहाय्य मिळवून देणारी केंद्र सरकार कडून राबविण्यात येणारी हि योजना आहे, या योजनेअंतर्गत जे व्यक्ती स्वतःच्या उत्पन्नाच्या स्रोतातून किंवा कुटुंबातील सदस्यांच्या किंवा इतर स्त्रोतांकडून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करू शकत नाहीत अशा व्यक्तींना आर्थिक मदतीद्वारे उदरनिर्वाहाचे साधन म्हणून आर्थिक मदत या योजनेच्या माध्यमातून मिळवून दिली जाते.

नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम(NSAP) ग्रामीण विकास मंत्रालयाद्वारे राबविण्यात येत आहे. हा उपक्रम शहरी तसेच देशाच्या ग्रामीण भागात राबविण्यात येत आहे. नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम(NSAP) हे भारतीय राज्यघटनेत समाविष्ट केलेल्या राज्याची मार्गदर्शक तत्त्वांच्या पूर्ततेच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे, नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम(NSAP) च्या माध्यमातून सरकारतर्फे अनेक कल्याणकारी उपाययोजना राबविण्यात येत आहेत
नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम(NSAP) नागरिकांच्या उपजीविकेचे पुरेसे साधन मिळवून देण्यास प्रयत्नशील आहे,तसेच नागरिकाचे जीवनमान उंचावणे, सार्वजनिक आरोग्य सुधारणे, मुलांसाठी मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण देणे इ. मार्गदर्शक तत्त्वांच्या पूर्ततेची हमी देते.

नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम(NSAP) च्या माध्यमातून ५ कल्याणकारी योजना राबविल्या जातात –

• अ) इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना (IGNOAPS)
• b) इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा निवृत्ती वेतन योजना (IGNWPS)
• c) इंदिरा गांधी राष्ट्रीय अपंगत्व निवृत्ती वेतन योजना (IGNDPS)
• ड) राष्ट्रीय कुटुंब लाभ योजना (NFBS)
• e) अन्नपूर्णा योजना

नॅशनल सोशल असिस्टन्स प्रोग्राम(NSAP) उद्दिष्टे –

1. घरातील कमावता व्यक्तीचा मृत्यू, मातृत्व किंवा वृद्धापकाळ झाल्यास गरीब कुटुंबांना सामाजिक सहाय्य लाभ प्रदान करते.
2. राज्ये सध्या देत असलेल्या किंवा भविष्यात देऊ शकतील अशा आर्थिक फायद्याव्यतिरिक्त , किमान राष्ट्रीय मानकांची हमी देते
3. कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय देशभरातील लाभार्थ्यांना एकसारखे सामाजिक संरक्षण प्रदान करते .

सर्व पात्र दारिद्रयरेषेखालील व्यक्तींना योजनेमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी विस्तार –

2007 मध्ये, दारिद्र्यरेषेखालील (बीपीएल) सर्व पात्र व्यक्तींना या योजनेमध्ये करण्यासाठी योजनेचा विस्तार करण्यात आला.

इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना फायदे :

₹ 200 ची मासिक पेन्शन 79 वर्षांपर्यंत आणि त्यानंतर ₹ 500/- रुपयेआर्थिक साहाय्य.

इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना पात्रता:

अर्जदार हा भारताचा नागरिक असावा.
अर्जदाराची दारिद्र्यरेषेखालील यादीत नोंद असावी.
अर्जदाराचे वय किमान ६० वर्षे असावे.

वाचा आणखीन काही महत्वाच्या योजना

नमो शेतकरी महा सन्मान निधी योजना 2024 || लेक लाडकी योजना || स्वनिधी योजना – लहान विक्रेत्यांना प्रोत्साहन योजना || प्रधानमंत्री उज्वला योजना (PMUY) || संजय गांधी निराधार पेन्शन योजना

इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना – अर्ज प्रक्रिया:

ऑनलाइन —

• तुम्ही उमंग ॲप डाउनलोड करू शकता किंवा https://web.umang.gov.in/web_new/home या वेबसाइटला भेट देऊ शकता.
• अर्जदार मोबाईल क्रमांक आणि ओटीपी वापरून लॉग इन करू शकतात.
• एकदा लॉग इन केल्यानंतर, अर्जदार NSAP टॅब शोध.
• “ऑनलाइन अर्ज ” टॅबवर क्लिक करा
• तुमची संपूर्ण माहिती भरा, पेन्शन भरण्याची पद्धत निवडा, फोटो अपलोड करा आणि त्यावर क्लिक करा

• इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना – आवश्यक कागदपत्रे:
• स्वयं-साक्षांकित योग्यरित्या भरलेला अर्ज (योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या परिशिष्टात दिलेला प्रोफॉर्मा).
• अधिवास प्रमाणपत्र
• निवासी पुरावा (मतदार कार्ड/वीज बिल/आधार कार्ड)
• वयाचा पुरावा (शाळेने शेवटचे शिक्षण घेतलेले किंवा महानगरपालिका अधिकारी किंवा एसएचओ किंवा वैद्यकीय मंडळाद्वारे जारी केलेले जन्म प्रमाणपत्र)
• आधार क्रमांक
• बँक पासबुक
• शिधापत्रिका
• न्यायदंडाधिकारी/कार्यकारी दंडाधिकारी यांनी रीतसर प्रमाणित केलेले प्रतिज्ञापत्र की अर्जदार यांना इतर कोणत्याही स्त्रोताकडून पेन्शन/आर्थिक सहाय्य मिळालेले नाही.

FAQ: नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न:

प्रश्न: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना काय आहे?
उ: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना (IGNOAPS) हा भारत सरकारने गरजू असलेल्या वृद्ध नागरिकांना आर्थिक सहाय्य देण्यासाठी सुरू केलेला एक सामाजिक कल्याणकारी कार्यक्रम आहे. वृद्धापकाळात किमान आर्थिक सुरक्षितता आणि सन्मान सुनिश्चित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

प्रश्न: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजनेसाठी कोण पात्र आहे?
उ: योजनेसाठी पात्रता निकषांमध्ये सामान्यत: वयाची आवश्यकता (सामान्यत: 60 वर्षे आणि त्यावरील), सामाजिक-आर्थिक स्थिती आणि काहीवेळा इतर कोणतेही पेन्शन किंवा नियमित आर्थिक सहाय्य न मिळणे यासारख्या इतर बाबींचा समावेश होतो.

प्रश्न: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना किती आर्थिक सहाय्य देते?
उ: योजनेंतर्गत प्रदान केलेल्या आर्थिक सहाय्याची रक्कम राज्यानुसार बदलते आणि लाभार्थीचे वय आणि सामाजिक-आर्थिक स्थिती यासारख्या घटकांवर देखील अवलंबून असू शकते. साधारणपणे ही रक्कम दरमहा काहीशे ते काही हजार रुपयांपर्यंत असते.

प्रश्न: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजनेसाठी कोणी अर्ज कसा करू शकतो?
उ: इच्छुक व्यक्ती या योजनेसाठी स्थानिक नगरपालिका किंवा ग्रामीण विकास प्राधिकरणांसारख्या नियुक्त सरकारी कार्यालयांमधून अर्ज करू शकतात. अर्ज फॉर्म सामान्यत: या कार्यालयांमध्ये उपलब्ध असतात आणि अर्जदारांना त्यांच्या पात्रतेचे समर्थन करण्यासाठी काही कागदपत्रे प्रदान करण्याची आवश्यकता असू शकते.

प्रश्न: इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना देशभरात उपलब्ध आहे का?
उत्तर: होय, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना ही भारतातील सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये लागू केलेली केंद्र पुरस्कृत योजना आहे. तथापि, विशिष्ट अंमलबजावणी आणि प्रशासन एका प्रदेशानुसार थोडेसे बदलू शकते.